روزی برای نکوداشت‌ رودی که جاری نیست

روز نکوداشت زاینده‌رود؛ رودخانه‌ای که جاری نیست و وعده‌های بی‌تحقق

جشنواره فیلم کودک در اصف‌هان در حال برگزاری است و فیلم‌های زیادی در ژانر کودک و نوجوان روی پرده‌های سینما نمایش داده می‌شوند. فیلم هر چی تو بگی! به نویسندگی و کارگردانی آتش زمزم یکی از این آثار است که در این جشنواره اکران شده. تدوین این فیلم در تابستان امسال در اصف‌هان و در لوکیشن‌هایی چون خانه تاریخی سرتیپ سدهی مربوط به دوره قاجار و بستر خشک زاینده‌رود پیش از دوربین رفته است. اثری که در بخش‌هایی از خود و در اشعار و موسیقی نهفته در آن، از خشکی زاینده‌رود و فرونشست و تأثیری که بر تاریخ و هویت این شهر می‌گذارد سخن می‌گوید. نمایی از چهلستون که فروریزیده، کودکانی که در قایقی بر بستر خشک و در حال سوختن زاینده‌رود قایق‌سواری می‌کنند و ترک‌هایی که بر پیکر پل‌های تاریخی اصف‌هان نشسته‌اند، گوشه‌ای از اتفاقاتی است که در نبود آب زاینده‌رود برای اصف‌هان رقم خورده است. این فیلم در بستر داستانی که روایت می‌کند، می‌خواهد دین خود را به اصف‌هان نیز ادا کند. شاید وعده‌هایی که برای احیای زاینده‌رود داده شده تحقق یابد و اصف‌هان بیش‌تر از این در چالش‌های خود فرو نرود. اما در اینجا منظور پرداختن به جشنواره یا نقد فیلم‌های اکران شده نیست. امروز ۱۸ مهر، روز نکوداشت زاینده‌رود است.

زاینده‌رودی که سال‌ها است جریانش مقطعی شده و به‌جای خروش رود، اکنون بستر رودخانه به مکانی برای پیاده‌روی کودکان و مردم تبدیل شده است. در این روز و هفته نیز به‌جای نظاره‌گر جریانش در این بستر خشک، باید نظاره‌گر سنگ و کلوخ‌های ترک‌خورده در آن باشیم.

امروز باید نکوداشت روزی را بپذیریم که حتی در پشت سده‌ای آن هم آبی نیست که امید به رها‌سازی آن داشته باشیم. ذخیره سد زاینده‌رود به کمتر از یک‌چهارم از حجم خود رسیده و همین که کفاف آب شرب مردم را بدهد باید کلاهمان را بالا بیندازیم.

اما سوالات اساسی این است که چرا وعده‌هایی که برای زاینده‌رود داده می‌شود محقق نمی‌شود؟ چرا در فصل پاییز نیز تا این مدت شاهد برداشت‌های غیر‌مجاز در بالادستهستیم؟ طرح‌های انتقال آب برای احیای زاینده‌رود به کجا رسیده؟ پروژه‌هایی که بر زمین مانده چرا با بودجه ملی تکمیل نمی‌شوند؟ تا کی قرار است حق اصف‌هان پرداخت نشود و سوالاتی که بار‌ها پرسیده شده اما پاسخی برای آن داده نمی‌شود؟

به هر سو امروز روز نکوداشت زاینده‌رود است و باید برای احیای آن تلاش کرد. هر شخص و رسانه‌ای نیز ماموریت دارد تریبونی برای احیای این رودخانه و تلاش برای جریان دائمی آن باشد. خوب است از ظرفیت‌های موجود همچون جشنواره‌هایی همانند جشنواره کودک استفاده کرد و تولیدات و محتوا‌ها را به سمت این خواسته بحق اصف‌هان سوق داد. به امید روزی که نکوداشت اصف‌هان را با زاینده‌رود جاری برگزار کنیم.

سید مهدی رضوی