زوند ۵ نخستین فضاپیما برای گردش حول ماه و بازگشت به زمین

زوند ۵ نخستین فضاپیما برای گردش حول ماه و بازگشت به زمین

به گزارش اصف‌هانیا، فضاپیما‌های سری زوند نسخه‌ اصلاح‌شده‌ای از فضاپیما‌های سایوز بودند که برای آماده‌سازی پرواز‌های فضانوردان به دور ماه طراحی شده‌ بودند. از میان چهار مأموریت اول این سری تنها یک مورد موفقیت جزئی را تجربه کرد.

زوند ۵ در پانزدهم سپتامبر سال ۱۹۶۸ پرتاب شد و به‌عنوان نخستین سفینه فضایی شوروی ثبت گردید که به ماه سفر کرد، به دور آن چرخید و با موفقیت به زمین بازگشت. این مأموریت در اوج رقابت فضایی میان شوروی و ایالات متحده امریکا انجام پذیرفت.

برخلاف برنامه‌ی اولیه که پیش‌بینی می‌کرد فضاپیما سرنشین انسانی داشته باشد، پس از شکست‌های قبلی مقامات شوروی از ارسال فضانورد صرف‌نظر کردند و به‌جای آن تصمیم گرفتند نمونه‌های زنده را برای آزمایش اثرات تشعشعات کیهانی بفرستند.

هشت لاک‌پشت شش تا هفت ساله با وزن تقریبی ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم برای این مأموریت انتخاب شدند. دو عدد از آن‌ها دوازده روز قبل از پرتاب در کپسول قرار گرفتند و شش عدد دیگر در شرایط یکسان روی زمین نگهداری شدند تا نتایج قابل مقایسه باشد. لاک‌پشت‌ها در طول سفر بدون آب و غذا باقی ماندند.

بررسی‌های پس از بازگشت نشان داد که لاک‌پشت‌های زمینی پنج درصد از وزن بدن خود را از دست داده‌اند، در حالی که لاک‌پشت‌های مسافر فضا ده درصد کاهش وزن داشته‌اند. این داده‌ها اطلاعات ارزش‌مندی درباره اثرات بی‌گرانی و تشعشع بر موجودات زنده فراهم آورد.

همراه با لاک‌پشت‌ها، کرم‌ها، تخم‌های مگس، دانه‌های گیاه‌ی و باک‌تری‌ها نیز به فضا فرستاده شده بودند. نام زوند ۵ به‌عنوان پیشتاز سفر به مدار ماه و اولین سفینه‌ای که موجودات زنده را در مدار ماه گردانید و به سلامت به زمین بازگرداند، در تاریخ کاوش فضایی ثبت شد.