به گزارش اصفهانیا، در بیست و هشتم آبان ماه سال جاری موجی از اخبار و ادعاهای نادرست در بستر رسانهها و شبکههای اجتماعی طوفانی شد که کمتر از یک روزه با واکنشهای رسمی روبرو گردیدند و تکذیب شدند.
مهمترین پرونده مربوط به انتشار تصاویری بود که ادعا میکردند لحظه سقوط سوگند صیادی از بالکن منزل او را ثبت کردهاند؛ همزمان خبری دیگر نیز مبنی بر آزادی پدر این زن در فضای مجازی چرخیده بود. خبرگزاری مهر به عنوان منبع تکذیبیه، تنها در عرض ده ساعت صحت این مطالب را رد کرد و بر بیبیان بودن آنها تأکید ورزید.
پرونده دوم در حوزه سیاسی-اداری رقم خورد؛ خبری مبنی بر اختلاف نظر میان پزشکیان و عارف پیرامون حضور سقاب اصفهانی در هیئت دولت منتشر شده بود. دولت به عنوان مرجع تکذیبکننده، در کمتر از پنج ساعت این ادعا را بیاساس خواند و فضای خبری را آرامی بخشید.
در عرصه امنیت و دفاع، ادعایی از سوی سنتکام (دفاعی آمریکا در خاورمیانه) مطرح شده بود که در حملات اخیر علیه ایران، هیچ سرباز آمریکاییای زخمی یا مجروح نشده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این ادعا را در عرض سه ساعت تکذیب کرد و نشان داد که پوشش خبری در این حوزه چگونه میتواند ابزار جنگ روانی باشد.

پرونده آخر مربوط به استان خوزستان بود؛ شایعهای مبنی بر محدود کردن سهمیه نان در این استان در شبکههای اجتماعی رواج یافت. استانداری خوزستان بلافاصله این خبر را تکذیب کرد و از شهروندان خواست از کانالهای رسمی پیروی کنند.
تحلیل میانی سرعت تکذیب به عنوان معیار اعتبار
ما در این گزارش شاهد هستیم که مراجع رسمی در بازه زمانی بسیار کوتاهی — از سه ساعت تا ده ساعت — پاسخگوی شایعات شدهاند. این سرعت واکنش نشاندهنده تحول در مدیریت ارتباطی است؛ دستگاههای اجرایی و امنیتی دیگر اجازه نمیدهند که خلأ خبری پر از شایعه بماند. تجربههای گذشته ثابت کرده که تأخیر در تکذیب، هزینههای اجتماعی و سیاسی سنگینی دارد. در مورد سوگند صیادی، حساسیت موضوع و ابعاد انسانی آن، الزاما واکنش سریعتر را میطلبد، در حالی که ادعاهای نظامی مانند پرونده سنتکام، بلافاصله توسط سپاه پاسداران هدف قرار میگیرد تا فضای روانی مهار شود.
جمعبندی سواد رسانهای، سد دفاعی
تکرار این الگوی تکذیب در عرض چند ساعت، یک پیام شفاف به مخاطبان میفرستد کردن منبع خبر قبل از اشتراکگذاری، تنها راه مقابله با پدیده اخبار جعلی است. کد مطلب ۱۰۲۱۲۸۱ در سامانه ایمنا، این مجموعه را تحت برچسبهای اخبار جعلی، فکت چک، سواد رسانهای و تکذیبیه بایگانی کرده تا برای پژوهشهای آینده مرجع باشد. مسئولیتپذیری در نشر خبر، تنها وظیفه خبرنگاران نیست؛ هر شهروندی که دکمه اشتراکگذاری را میفشارد، شریک در ساخت یا تخریب واقعیت است.
ممکن است بپسندید
کتاب حوالی ساعت ۱۱ روایت نوین از حادثه مسجد جامع کرمان را به ثبت میرساند
فیلیمو: قسمت ششم سریال سرخ و سیاه به دلیل اصلاحات ساترا به تأخیر افتاد
پتینسون مأمور ۰۰۷ شد؛ جشنوارههای سینما و تئاتر ایران با اخبار جدید رونق گرفتند
برنامه تلویزیون جمعه ۲۹ آبان پر از فیلمهای تاریخی و خانوادگی
قهرمان کشتی جهان مدالهای طلایی خود را در آستان امام رضا (ع) وقف کرد
