هوش مصنوعی هنوز بیکاری ایجاد نکرده؛ آمار‌ها نشان‌دهنده رویداد کند پذیرش در بازار کار

در سان‌فرانسیسکو، مرکز فناوری جهان، تبلیغات انقلابی بودن هوش مصنوعی در محیط کار همه‌جا دیده می‌شود. پنج غول فناوری گوگل، آمازون، اپل، متا و مایکروسافت که دفتر مرکزی یا شعبه در این شهر دارند، امسال بودجه تخمینی ۴۰۰ می‌لیارد دلاری برای سرمایه‌گذاری در سخت‌افزار و تحقیق و توسعه هوش مصنوعی در نظر گرفته‌اند. سرمایه‌گذاران در سال گذشته بیش از ۲ تریلیون دلار به ارزش بازار این پنج شرکت افزوده‌اند، هرچند برآورد‌ها درآمد سالانه اضافه ۳۰۰ تا ۴۰۰ می‌لیارد دلاری پیش‌بینی می‌کند که تقریبا معادل فروش اپل است. تحلیلگران خوش‌بین فکر می‌کنند مایکروسافت امسال تنها نزدیک به ۱۰ می‌لیارد دلار درآمد از فروش هوش مصنوعی تولیدکننده خواهد داشت.

یکی از دلایل کندی تأثیر هوش مصنوعی در بازار کار، شدت پذیرش این فناوری است. نظر‌سنجی تازه ماکینزی نشان می‌دهد نزدیک به دو‌سوم شرکت‌ها به طور منظم از هوش مصنوعی مولد بهره می‌برند، تقریبا دو برابر سال قبل. گزارش مایکروسافت و لینکدین نیز مشخص می‌کند ۷۵ درصد کارگران دانش در سطح جهان از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. با این حال، آمار‌های رسمی تصویر متفاوتی ترسیم می‌کنند دفتر آمار آمریکا اعلام کرده تنها ۵ درصد مشاغل در دو هفته پیش از هوش مصنوعی بهره برده‌اند. در کانادا این رقم ۶ درصد و در بریتانیا نزدیک به ۲۰ درصد است، اما روند افزایشی آرام است.

نگرانی‌های امنیتی داده‌ها، سوگیری الگوریتمی و توهمات، گسترش هوش مصنوعی را کند کرده است. مک‌دونالدز اخیرا آزمایش هوش مصنوعی در سرویس درایو‌ترو را پس از خطا‌های سیستمی متوقف کرد. مشاوران از پایلوت‌تیس خبر می‌دهند که تشخیص محل سرمایه‌گذاری را دشوار می‌سازد و شرکت‌های بزرگ پروژه‌ها را به دلیل خطر منسوخ شدن سریع تکنولوژی متوقف کرده‌اند.

گلدمن‌ساکس شاخصی بورسی برای ردیابی شرکت‌هایی با بزرگ‌ترین پتانسیل افزایش بهره‌وری از طریق هوش مصنوعی ایجاد کرده که شامل والمارت و اچ‌اندآر بلاک می‌شود. از اواخر ۲۰۲۲ قیمت سهام این شرکت‌ها بهتر از کل بازار عمل کرده، اما سرمایه‌گذاران چشم‌انداز سود اضافی محدودی می‌بینند.

شرکت کلارنا ادعا می‌کند دستیار هوش مصنوعی آن کار ۷۰۰ نماینده خدمات مشتری را انجام می‌دهد و مدیرعامل می‌گوید اشتغال سالانه یک‌پنجم کاهش یافته. اما داده‌های سی‌بی اینسایتس نشان می‌دهد کاهش نیرو در کلارنا از پیش از ورود هوش مصنوعی آغاز شده و احتمالا ناشی از اصلاح ساختار پس از استخدام بیش از حد در دوران کووید است.

داده‌های کلان‌اقتصادی هیچ نشانه‌ای از موج اخراج‌ها نشان نمی‌دهد. بیکاری در کشور‌های ثروتمند زیر ۵ درصد است، نزدیک به پایین‌ترین سطح تاریخ. سهم کارگران در شغل به بالا‌ترین حد رسیده و رشد دستمزد همچنان قوی است. حتی در مشاغل یقه‌سفید که فکر می‌شد در برابر هوش مصنوعی آسیب‌پذیرند، سهم اشتغال نسبت به پیش از همه‌گیری یک درصد افزایش یافته است.

نظر‌سنجی ۱۰۰ هزار کارگر دانمارکی توسط محققان دانشگاه شیکاگو و کپن‌هاگ نشان می‌دهد چت‌جی‌پی‌تی می‌تواند زمان نزدیک به یک‌سوم ماموریت‌ها را نصف کند، اما آمار‌های رسمی هیچ افزایش ناگ‌هانی بهره‌وری را تأیید نمی‌کنند. خروجی واقعی به ازای هر کارمند در کشور‌های ثروتمند رشد نمی‌کند و در آمریکا خروجی به ازای هر ساعت همچنان زیر روند پیش از ۲۰۲۰ است.

شرکت‌ها باید برای بهره‌وری از هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنند، اما خارج از غول‌های فناوری، سرمایه‌گذاری تجاری در تجهیزات و نرم‌افزار پردازش اطلاعات تنها ۵ درصد افزایش یافته، کمتر از می‌انگین بلندمدت. در سراسر کشور‌های ثروتمند، سرمایه‌گذاری کند‌تر از دهه ۲۰۱۰ رشد می‌کند.

نفوذ امواج تکنولوژیک در اقتصاد زمان‌بر است. با فرض رشد ۲۰ درصدی سالانه درآمد هوش مصنوعی غول‌های فناوری، سرمایه‌گذاران پیش‌بینی می‌کنند تقریبا همه درآمد‌ها پس از ۲۰۳۲ محقق شود. اگر رونق هوش مصنوعی تحقق یابد، نه تنها قیمت سهام عرضه‌کنندگان بلکه کاربران نیز افزایش یابد، اما اگر نگرانی‌ها بیش‌تر شود، برنامه‌های سرمایه‌گذاری غول‌های فناوری پرهزینه به نظر می‌رسد.