نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی

نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی

به گزارش اصف‌هانیا، فیلم باربی به کارگردانی گرتا گرویگ و بر اساس فیلمنامه مشترک او و نوآ بامباخ، پرفروش‌ترین محصول سینمایی سال ۲۰۲۳ در آمریکا شناخته می‌شود. این اثر در ژانر‌های درام، کمدی و فانتزی تدوین شده و با ایده داستانی نوآورانه و حضور بازیگران مشهور، توجه گسترده منتقدان و مخاطبان را به خود جلب کرده است. باربی نخستین نمونه لایو اکشن مبتنی بر عروسک‌های معروف شرکت متل محسوب می‌شود، چرا که پیش از این تنها انیمیشن‌های کامپیو‌تری از این کاراک‌تر ساخته شده بود. مارگو رابی در نقش باربی و رایان گاسلینگ در نقش کن، دو شخصیت اصلی فیلم را ایفای کرده‌اند، همراه با بازیگران مکملی چون ویل فرل و مایکل سرا.

مسیر قصه باربی و کن در دنیای رویایی

Barbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 21

داستان باربی تيپیکال، که مارگو رابی آن را به تصویر می‌کشد، با دیگر عروسک‌های باربی در باربی‌لند آغاز می‌شود؛ جامعه‌ای مادرسالار که در آن باربی‌ها مشاغل معتبری چون وکالت، پزشکی و سیاستمداری دارند، در حالی که کن‌ها صرفا در ساحل وقت می‌گذرانند و خانه یا شغلی ندارند. باربی‌ها اگرچه کن‌ها را می‌پذیرند، اما هرگز در جمع‌های خود جایی برایشان پیش نمی‌بینند. این تعادل زمانی به هم می‌ریزد که باربی تيپیکال با مفاهیمی چون مرگ، ترس و خجالت روبرو شده و دچار بحران وجودی می‌شود، سپس به همراه کن به دنیای انسان‌ها سفر می‌کند.

دو دیدگاه مخاطبان نسبت به باربی

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 22

فیلم باربی منتقدان و حامیان متفاوتی دارد. طرفداران، عاشقان دنیای رنگارنگ، لباس‌های براق و شخصیت‌های ایده‌آل باربی هستند که هیچ اثری از این برند را از دست نمی‌دهند. منتقدان نیز اغلب کسانی هستند که فضای صورتی و خیال‌پردازه فیلم را غیر‌قابل تحمل می‌دانند. با این حال، رویکرد جدید فیلم توانسته حتی بخشی از منتقدان را نیز القا کند.

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 23

اکثر منتقدان تمرکز فیلم بر حق‌خواه‌ی زنان را مورد انتقاد قرار داده‌اند، اگرچه فیلم فشار‌های روانی بر کاراکتر‌های مرد را نیز تجسم می‌کند. تصویربرداری از دیدگاه زنانه در کالبد مردانه در سینما سابقه دارد و اشکالی در خود ندارد. گرتا گرویگ با هوش‌مندی بر نابرابری‌های دوطرفه مانور داده است.

آیا باربی برای کودکان مناسب است؟

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 24

با وجود ظاهر کودکانه در نگاه اول، باربی برای کودکان کوچک مناسب نیست، چرا که مفاهیمی چون حق‌خواه‌ی، برابری‌خواه‌ی و آزادی اندیشه در دیالوگ‌ها وجود دارد که درک آن‌ها نیازمند بلوغ فکری است. تماشای این فیلم برای نوجوانان و خانواده‌ها پیشن‌هاد می‌شود. آگاه‌ی والدین می‌تواند نخستین آموزش کودک در برابر نابرابری‌های جنسیتی باشد و او را برای آینده‌ای عادلانه‌تر آماده کند.

از دنیای صورتی تا واقعیت‌های سیاهی

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 25

فیلم بیش‌تر بر حقوق زنان مانور می‌دهد. کارگردان یک زن خوشحال و بی‌درد را به تصویر می‌کشد که ناگ‌هان به انسان بالغ و اندیشیده‌ای تبدیل می‌شود، گویی بدنی شکافته شده و موجودی نو زاده شده است. زیبایی‌شناسی زنان به شکل تبلیغاتی ترسیم شده، اما کم‌کم به مخروبه‌ای بدل می‌شود که گریزی از آن نیست. زنانگی عام‌پسند در عین شادابی، پوچ و بی‌معنی نموده می‌شود تا جهان باربی به خاک سیاهی نشیند. نوشیدن از لیوان خالی، صبحانه مصنوعی و سلام‌های تکراری، افراطی و عبث تصویر شده‌اند تا ذهن خسته باربی‌لند را نشان دهند.

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 26

سازنده با این کار نه تنها وجودیت باربی، بلکه آرزو‌های کودکانه مخاطبان را هم سیاهی می‌کند. مسافت از صورتی تا سیاه کوتاه است و خنده‌های پلاستیکی تنها سیاه‌چاله‌ای از نادانی است. تمرکز بر بانوان ایراد نیست، زیرا داستان درباره باربی است. تلاش برای برابری‌خواه‌ی در فیلم نادیده‌نگرفتنی است و نقد‌های افراط‌گرایانه علیه این جنبه، یا ناشی از زنستیزی است یا از درک نادرست فیلم.

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 27

گرتا گرویگ به زن‌سالاری و مردگریزی نیز پرداخته است. ابتدا جامعه کن در نظام زن‌سالار بی‌خانه و بی‌شغل تصویر شده، اما وقتی کن دنیای مردسالار واقعی را می‌بیند، نابرابری‌ها را شفاف می‌بیند و دنیای باربی را به جهان نرها تبدیل می‌کند. المان‌هایی چون یخچال پر از آبجو و سواری بر اسب، حس مردانگی کلیشه‌ای را القا می‌کنند. در پایان، انقلاب زنانه باربی‌ها به برابری می‌انجامد و باربی تیپیکال استقلال فکری و رفتاری را به کن پیشن‌هاد می‌دهد.

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 28

زیبایی فیلم در سادگی دیالوگ‌ها نهفته است، نه تنها در صحنه‌سازی‌های رویایی. گرویگ شعری برای کن‌ها سروده که از مردانگی‌های عامیانه و زنستیزی سخن می‌گوید، و دیالوگ‌هایی برای باربی‌ها که تناقضات و انتظار‌های جامعه از زنان را بیان می‌کند. جمله‌های ساده و مستقیم، ناعدالتی‌های روزمره را بدون لفافه در گوش مخاطب می‌زنند. شاید مشکل منتقدان همین عدم تاب‌آوری در برابر حقیقت‌های تلخ باشد.

چیدمان رویایی و می‌زانسن‌های جذاب

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 29

صحنه‌ها از سکانس‌های نخستین تا شبیه‌سازی جزئیات باربی‌لند با رنگ‌های شفاف، کاملا مسحورکننده‌اند. خانه‌های رویایی، لباس‌های صورتی، باغچه‌های مرتب، زیورآلات براق و حتی اجزای بیمارستان و آشپزخانه، گویی از جعبه اسباب‌بازی بیرون آمده و زنده شده‌اند. انتخاب موسیقی با آهنگ‌های معروف و خاطره‌انگیز باربی، همراه با قطعات موقعه‌مناسب، تجربه بصری و شنیداری را تکمیل می‌کند. لمس‌پذیری باربی‌لند از چشم‌نواز‌ترین تصاویر سینمای فانتزی است.

باربی اثری فرا‌تر از سرگرمی

BarbieBarbie
نقد فیلم باربی: پرفروش‌ترین اثر ۲۰۲۳ با رویکردی نو به تمایلات جنسیتی 30

فیلم باربی با حفظ جذابیت جاودانه دنیای عروسک‌ها، داستانی الهام‌بخش و سرگرم‌کننده را تدوین کرده که روایتی قدرتمند از ماجراجویی و خود‌شناسی است. طنز آمیز و لحظات ظریف عاطفی، لذت‌بخشی گسترده ایجاد می‌کند. پیام توانمند‌سازی و خود‌شناسی، شجاعت، پذیرش نقاط قوت و ضعف و پیروی از علایق، به درستی تجسم شده‌اند. هرچند فیلم فاقد عیب نیست – مسیر روایی قابل پیش‌بینی و حضور سازنده عروسک در دنیای انسانی از ضعف‌های اثر است – اما نکات مثبت و جهان‌بینی واقعی، بر این مشکلات چیره می‌شود. چه طرفدار باربی باشید و چه تازه آشنا، تماشای این فیلم پر از نکات ارزشمند زندگی توصیه می‌شود.